Geen bescherming, geen vergoeding: de harde realiteit van het wolvendebat

Paardenhouders in delen van de Nederlandse provincie Utrecht zullen hun dieren vanaf april 2027 met wolfwerende rasters moeten beschermen om bij een wolvenaanval nog aanspraak te kunnen maken op een schadevergoeding. Tegelijk trekt de provincie meer geld uit voor preventieve maatregelen. Een nieuwe ontwikkeling in het wolvendossier die opnieuw de vraag oproept hoe paardenhouders hun dieren kunnen beschermen tegen mogelijke aanvallen.

De provincie Utrecht scherpt de voorwaarden voor een vergoeding bij wolvenschade aan. In delen van de provincie wordt het nemen van beschermingsmaatregelen voortaan een voorwaarde om na een wolvenaanval een tegemoetkoming te kunnen krijgen. Voor paardenhouders betekent dat dat preventie niet langer vrijblijvend is wanneer ze binnen het betrokken leefgebied van de wolf vallen.

De nieuwe regeling gaat vanaf 18 april 2027 in. Dierhouders die binnen het aangeduide gebied geen wolfwerend raster voorzien, zullen bij een aanval geen aanspraak meer kunnen maken op een schadevergoeding. De maatregel maakt deel uit van een nieuwe, gezamenlijke aanpak van de wolf door de Nederlandse provincies.

Meer verantwoordelijkheid voor paardenhouders

De strengere voorwaarden komen er niet zonder reden. Volgens de cijfers van BIJ12, de organisatie die namens de Nederlandse provincies de wolven opvolgt, was er bij vrijwel alle eerdere aanvallen op vee in Utrecht geen of onvoldoende bescherming aanwezig.

De provincie wil daarom sterker inzetten op preventie. Een wolfwerend raster moet voorkomen dat wolven bij gehouden dieren kunnen komen. De subsidiemogelijkheden voor dergelijke maatregelen zijn beschikbaar voor verschillende dierhouders, onder wie eigenaars van paarden, pony's en ezels.

Om te bepalen waar de regeling van toepassing is, kijkt Utrecht naar het aantal aanvallen. In gebieden waar zich binnen een periode van zes maanden meer dan drie wolvenaanvallen voordoen, kan subsidie worden aangevraagd. Het betrokken gebied omvat een groot deel van het oosten van de provincie.

Meer geld voor preventie

Tegenover de strengere voorwaarden staat een verhoging van het beschikbare subsidiebudget. Utrecht trekt voortaan 300.000 euro uit voor beschermingsmaatregelen, tegenover 100.000 euro voordien. Het maximale bedrag per aanvraag blijft behouden op 20.000 euro.

Volgens de provincie hebben dierhouders sinds de vestiging van de wolf in Utrecht drie jaar de tijd gehad om met behulp van beschikbare subsidieregelingen hun dieren te beschermen. Met de nieuwe regels wil de provincie ervoor zorgen dat preventie daadwerkelijk wordt toegepast.

Een herkenbaar thema binnen het wolvendebat

De beslissing in Utrecht brengt een thema opnieuw onder de aandacht dat ook in eerdere artikels van ons aan bod kwam: de bescherming van paarden in gebieden waar wolven voorkomen.

In juni berichtte we nog over de onrust na een vermoedelijke wolvenaanval in Langbroek, waar twee paarden ernstig gewond werden aangetroffen. Het incident riep vragen op over de veiligheid van paarden en over de maatregelen die nodig zijn om dierenhouders beter te ondersteunen.

Ook in mei kwam het onderwerp uitgebreid aan bod, nadat jonge jaarlingmerries slachtoffer werden van een aanval. De ernstige verwondingen en de paniek bij de dieren leidden tot de prangende vraag of paarden in de toekomst permanent binnen zouden moeten blijven. Het artikel belichtte daarmee de onzekerheid waarmee paardenhouders geconfronteerd worden wanneer hun dieren buiten staan in gebieden waar wolven actief zijn.

Bescherming als voorwaarde voor vergoeding?

Met de beslissing van Utrecht verschuift de discussie ook naar de financiële verantwoordelijkheid van dierhouders. Preventieve maatregelen worden niet alleen een middel om aanvallen te proberen voorkomen, maar ook een voorwaarde om na eventuele schade nog op een vergoeding te kunnen rekenen.

Daarbij is het belangrijk dat de nieuwe regeling betrekking heeft op delen van de provincie Utrecht en niet zonder meer kan worden doorgetrokken naar Vlaanderen. De beslissing toont wel hoe de omgang met wolvenschade in Nederland evolueert: er komt meer nadruk te liggen op preventie, met financiële ondersteuning voor wie maatregelen neemt.

Voor paardenhouders blijft de uitdaging hoe ze hun dieren op een veilige en werkbare manier kunnen houden. De Utrechtse aanpak biedt een concreet voorbeeld van hoe een overheid die vraag probeert te beantwoorden, maar roept tegelijk een bredere kwestie op: hoeveel bescherming kan en moet van dierhouders worden verwacht, en welke ondersteuning staat daar tegenover?

Het wolvendebat gaat daarmee niet alleen over de aanwezigheid van het roofdier, maar ook over de gevolgen voor mensen die dagelijks verantwoordelijkheid dragen voor hun dieren. De nieuwe regels in Utrecht voegen aan die discussie een belangrijk element toe: de bescherming van dieren kan voortaan ook bepalend zijn voor de mogelijkheid om schade vergoed te krijgen.