Paarden vervoeren in 2026: een overzicht van de huidige regelgeving

Vanaf 2026 wijzigden verschillende regels rond het vervoer van paarden. Zowel de Benelux-afspraken over niet-commerciële verplaatsingen als de interpretatie van de Europese transportregels worden aangepast. Daarnaast blijven ook de algemene Vlaamse voorschriften rond dierenvervoer van toepassing. Voor paardeneigenaars, recreatieve ruiters, sportstallen, kopers en verkopers is het daarom belangrijk om goed na te gaan welke regels gelden voor hun specifieke situatie.

Vernieuwde Benelux-afspraken

Sinds 2017 bestond er binnen de Benelux een memorandum waardoor paarden onder bepaalde voorwaarden zonder gezondheidscertificaat konden worden verplaatst voor specifieke niet-commerciële activiteiten, zoals:

• recreatieve ritten;
• sportwedstrijden;
• tentoonstellingen;
• culturele evenementen;
• grensbeweiding;
• werkzaamheden uitgevoerd door paardachtigen.

Door de Europese diergezondheidswetgeving werd deze regeling herzien. De belangrijkste wijziging is dat de vrijstelling voortaan niet langer geldt voor het volledige Beneluxgebied, maar enkel nog binnen duidelijk afgebakende grensregio's.

Waar geldt de vrijstelling nog?

Een gezondheidscertificaat is enkel niet vereist voor niet-commerciële verplaatsingen tussen:

Van België naar Nederland

• West-Vlaanderen
• Oost-Vlaanderen
• Antwerpen
• Limburg
• Luik

naar:

• Zeeland
• Noord-Brabant
• Limburg

Van België naar Luxemburg

• Luik
• Luxemburg

naar het Groothertogdom Luxemburg.

Voor alle andere verplaatsingen buiten deze grenszones is voortaan wel een officieel gezondheidscertificaat vereist.

Overgangsperiode

Om eigenaars en de sector de kans te geven zich aan te passen, werd een overgangsperiode voorzien tot en met 30 juni 2026. Tijdens deze periode werden geen sancties opgelegd voor niet-commerciële verplaatsingen die nog volgens de vroegere Beneluxregeling plaatsvinden, op voorwaarde dat aan de overige voorwaarden van het memorandum wordt voldaan. Vanaf 1 juli 2026 werd de nieuwe regeling volledig toegepast.

Basisvoorwaarden blijven gelden

Ook wanneer geen gezondheidscertificaat vereist is, moeten verschillende voorwaarden steeds vervuld zijn.

Het paard moet:

• correct geïdentificeerd zijn;
• beschikken over een geldig identificatiedocument (paspoort);
• voorzien zijn van een elektronisch identificatiemiddel dat gekoppeld is aan het paspoort;
• geregistreerd zijn in de centrale databank van het land waar het gewoonlijk wordt gehouden.

De vrijstelling geldt bovendien uitsluitend voor de specifieke niet-commerciële verplaatsingen waarvoor het Beneluxmemorandum bedoeld is.

Verduidelijking van de transportregels voor particulieren

Naast de gewijzigde Benelux-afspraken heeft de Nederlandse NVWA ook verduidelijkt wanneer het vervoer van paarden door particulieren onder de Europese Transportverordening valt.

Het uitgangspunt vanaf 1 juni 2026 is dat iedereen die een paard vervoert onder deze Europese regels valt, tenzij een uitzondering van toepassing is.

Twee belangrijke uitzonderingen

De Europese Transportverordening is niet volledig van toepassing wanneer:

• een eigenaar zijn eigen paard vervoert met een eigen vervoermiddel binnen een straal van 50 kilometer rond het bedrijf; hierbij blijven wel de algemene dierenwelzijnsregels gelden;
• een particulier zijn eigen paard vervoert voor bijvoorbeeld een wedstrijd, training of buitenrit. Dit wordt niet beschouwd als economische bedrijvigheid.

In deze gevallen hoeft de particulier niet aan alle verplichtingen van de Transportverordening te voldoen.

Wanneer is er wél sprake van economische bedrijvigheid?

Volgens de verduidelijking van de NVWA wordt het vervoer van een eigen paard door een particulier toch beschouwd als economische bedrijvigheid in onder meer de volgende situaties:

• wanneer het paard verblijft op een locatie waar bedrijfsmatig paarden worden gehouden en de vervoerder mede-eigenaar is van die locatie;
• vervoer naar een paardenmarkt of slachthuis;
• vervoer met het oog op verkoop, lease of verhuur;
• vervoer van circus- of werkpaarden;
• wanneer een particulier zelf een paardenvervoerbedrijf heeft of gebruikmaakt van een gespecialiseerd vervoersbedrijf.

In deze situaties zijn de bepalingen van de Europese Transportverordening wel volledig van toepassing.

Wat betekent dit voor kopers en verkopers?

De gewijzigde regels kunnen ook gevolgen hebben bij de aankoop of verkoop van een paard.

Wanneer een paard over de grens wordt vervoerd, is het belangrijk vooraf na te gaan:

• of het transport commercieel of niet-commercieel is;
• of de verplaatsing binnen de toegelaten Benelux-grenszones gebeurt;
• of een gezondheidscertificaat vereist is;
• wie verantwoordelijk is voor het transport en de bijhorende documenten.

Een goede voorbereiding voorkomt vertragingen en administratieve problemen.

Algemene regels voor dierenvervoer blijven gelden

Naast deze nieuwe bepalingen blijven de algemene voorschriften rond dierenvervoer van toepassing. Daarbij staan dierenwelzijn, correcte identificatie, de nodige documenten en het naleven van de geldende transportwetgeving centraal.

Afhankelijk van het type transport, de afstand, het doel van de verplaatsing en het al dan niet commerciële karakter kunnen bijkomende verplichtingen gelden.

Besluit

De wijzigingen in 2026 brachten vooral meer duidelijkheid, maar vragen ook extra aandacht van paardeneigenaars. De belangrijkste verandering is dat de vroegere Beneluxvrijstelling zonder gezondheidscertificaat voortaan beperkt wordt tot specifieke grensprovincies. Buiten deze zones is een gezondheidscertificaat verplicht.

Daarnaast verduidelijkt de NVWA wanneer particuliere paardentransporten onder de Europese Transportverordening vallen en wanneer een uitzondering mogelijk is.

Wie een paard over de grens vervoert, voor recreatie, sport, aankoop of verkoop, doet er goed aan vooraf na te gaan welke regels op zijn of haar situatie van toepassing zijn. Zo kunnen onnodige problemen tijdens het transport worden vermeden.